تشیع علوی و تشیع صفوی

کتاب تشیع علوی و تشیع صفوی که متن آن از سخنرانی دکتر علی شریعتی در حسینیه ارشاد با همین مضمون نوشته شده است. تاریخ شیعه را به دو دوره علوی و صفوی تقسیم کرده است و در ادامه به مقایسه بین شیعه بنیادین و شیعه اصیل که در تفکر امامان شیعه بوده، پرداخته است.
نگارنده دوره علوی را انقلابی و دوره صفوی را مصلحت گرا نامیده و برپایه همین دو دوره مسایل اجتماعی و سیاسی راقضاوت کرده است. مباحثی نظیر عترت، عصمت، وصایت، ولایت، امامت، عدل، تقیه، سنت و نفی بدعت، غیبت، شفاعت، اجتهاد، دعا و تقلید در این کتاب و بین دو نوع شیوه تفکر، بررسی و مقایسه می‌شود.
از منظر شریعتی تشیع علوی تشیع حقیقت است و در مقابل تشیع مصلحت صفوی قرار دارد.
این کتاب با تمایز قائل شدن میان شیعه ی اصیل و بنیادین (که مکتب امامان بود) با شیعه عهد صفوی (که نوعی ایدئولوژی در دست پادشاهان این دودمان بود ) می کوشد با بررسی دقیق این مسئله، تشیع را به اصل اولیه آن نزدیکتر کند.