●دسته بندی: فلسفه قدیم، قرون وسطی، شرق و فلسفه جدید غرب
●نویسنده: آیت الله، عبدالله جوادی آملی
نویسنده مجموعه 28 جلدی کتابهای رحیق مختوم، علامه جوادی آملی، یکی از فلاسفه و مفسران برجسته اسلامی در ایران است. او با تألیفات گسترده در حوزههای فلسفه، تفسیر قرآن و عرفان، به عنوان یک استاد دانشگاه و حوزه شناخته میشود و تلاش میکند تا مباحث پیچیده فلسفی را به زبانی ساده و قابل فهم برای عموم مردم تبیین کند.
کتاب حاضر جلد سی و یک این مجموعه است که به شرح بخش اول از جلد هشتم اسفار اربعه ملاصدرا اختصاص دارد. این اثر به بررسی عمیق مباحث فلسفی مربوط به قوه و فعل میپردازد و تلاش میکند تا پایههای نظری این دو مفهوم را در فلسفه اسلامی تبیین کند. در این جلد، نگارنده ابتدا به قواعد فلسفی مرتبط با قوه و فعل اشاره کرده و معانی مختلف این دو مفهوم را از منظر فلسفی تجزیه و تحلیل میکند.
نگارنده به اقسام قوه، از جمله قوه فاعلی و فعلی میپردازد و مسبوقیت قوه نسبت به فعل را مورد بررسی قرار میدهد. وی با استناد به احکام و قواعد فلسفی، انواع قوه را توضیح میدهد و به برخی از شبهات مطرح شده در این زمینه پاسخ میدهد. همچنین، نویسنده به تحلیل حرکت در فلسفه ملاصدرا پرداخته و قوانین مربوط به هستی و وجود حرکت، ماهیت آن و اقسام مختلف حرکت را بررسی میکند.
این جلد همچنین به اثبات محرک اول و نسبت بین محرک و متحرک پرداخته و موضوعاتی چون حرکت در قوه و فعل را با دقت تحلیل میکند. نویسنده به بررسی اقسام قوه محرک و اثبات مبدأ مباشر افعال حرکات طبیعی نیز میپردازد. وی با اشاره به شبهات مطرح شده توسط فخر رازی، تلاش میکند تا با ارائه دلایل منطقی و فلسفی، پاسخهای مستدل و قابل قبولی ارائه دهد.
این کتاب نه تنها برای دانشجویان فلسفه بلکه برای هر علاقهمندی که به دنبال فهم عمیقتری از حکمت متعالیه است، منبعی ارزشمند محسوب میشود. با توجه به دقت نظر نویسنده در تحلیل مباحث فلسفی، خوانندگان میتوانند با نگاهی نو به موضوعات بنیادی فلسفه اسلامی بپردازند.