●دسته بندی: طب سنتی
●نویسنده: محمدعلی، رضایی اصفهانی
کتاب حاضر با عنوان «صحیفه صحت»، نوشته محمدعلی رضایی اصفهانی، به بررسی یکی از متون مهم طبی اسلامی، یعنی «رسالهٔ ذهبیه» میپردازد که به امام رضا علیهالسلام نسبت داده شده و در پاسخ به درخواست مأمون عباسی در اوایل قرن سوم هجری نوشته شده است.
این اثر نه تنها متن رساله را شامل میشود، بلکه به تحلیل سند، شرحهای مختلف و محتوای آن نیز میپردازد و در نتیجه، جایگاه این اثر را در میان متون طبی اسلامی و سنتی روشن میسازد. نویسنده با بررسی شرایط زمانی، مکانی و فردی در فهم احادیث طبی، مخاطب را با روشهای نقد و بررسی این روایات آشنا میکند.
این کتاب مجموعهای از توصیههای بهداشتی و درمانی منسوب به امام هشتم شیعیان را گردآوری و تحلیل کرده و در ابتدا به هدف دین و امامت در هدایت انسان و نقش سلامت جسم در تحقق این هدف اشاره میکند. اهمیت توجه به شرایط مختلف در فهم احادیث طبی و لزوم بررسی سند و محتوای این روایات نیز مطرح میشود. بخش عمدهای از اثر به شرح و توضیح «رسالهٔ ذهبیه» اختصاص یافته که اصول کلی بهداشت، پیشگیری و درمان بیماریها را بیان میکند.
توصیههایی دربارهٔ بهداشت خواب، دهان، مسافرت، حمام، ازدواج و تغذیه ارائه شده است. خواص مواد غذایی مانند عسل، شیر، ماست، گوشت و ماهی و نحوهٔ مصرف آنها نیز بررسی میشود. بر اهمیت اعتدال در خوردن و آشامیدن، رعایت آداب غذاخوردن، پرهیز از افراط و توجه به رژیم غذایی متناسب با فصول سال تأکید شده است. در بخش درمان، اصل وجود دارو برای هر بیماری، ضرورت مراجعه به متخصص و اهمیت پیشگیری از بیماریهای بزرگ با درمان به موقع بیماریهای کوچک مطرح میشود.
همچنین، نقش ورزش، کمخوری در شب، رعایت بهداشت فردی و توصیههایی دربارهٔ حجامت و درمانهای سنتی بیان شده است. این اثر با نگاهی تحلیلی، جایگاه آموزههای مذکور را در پزشکی سنتی و اسلامی بررسی کرده و تلاشی برای تبیین ارتباط میان دین، سلامت و علم پزشکی در زندگی امروز ارائه میدهد.