این اثر با عنوان سعدی، نوشته ضیاء موحد، به بررسی ابعاد مختلف زندگی و آثار سعدی شیرازی میپردازد و به عنوان یک منبع معتبر و جامع، اطلاعات ارزشمندی درباره این شاعر بزرگ ارائه میدهد. با شروع از تولد و وفات شیخ مشرف الدین سعدی، نویسنده به تحلیل زمانه و شرایط اجتماعی و فرهنگی که سعدی در آن زندگی میکرد، میپردازد. این بخشها به خواننده کمک میکند تا درک بهتری از تأثیرات محیط بر آثار سعدی داشته باشد.
نویسنده با دقت به جنبههای مختلف شاعری سعدی توجه میکند و او را به عنوان شاعری ناصح و پندآموز معرفی میکند. ادبیات پندآموز سعدی، که شامل حکایات و نصایح اخلاقی است، بهطور عمیق تحلیل میشود و به خوانندگان نشان میدهد که چگونه سعدی از زبان و بیان خود برای انتقال مفاهیم اخلاقی و انسانی بهره برده است.
همچنین، جنبههای عاشقانه آثار او نیز مورد بررسی قرار میگیرد و غزلهای عاشقانه و عارفانه به تفصیل تحلیل میشوند. در بخشی از کتاب، به تاملاتی در سبک آثار سعدی پرداخته میشود که شامل بررسی واژگان، زبان محاوره و تناظر ترتیب نحوی و معنایی در اشعار اوست.
نویسنده بهویژه بر روی گلستان و وزن نثر آن تمرکز کرده و ساختار زبان عربی را در آثار سعدی مورد توجه قرار میدهد. شعر تصویری و شعر گفتاری نیز از دیگر موضوعات مهمی هستند که در این اثر بررسی میشوند.
در پایان کتاب، بخشی تحت عنوان مطالعه بیشتر قرار دارد که به خوانندگان این امکان را میدهد تا با منابع و مطالعات بیشتری آشنا شوند و بتوانند عمیقتر به دنیای سعدی وارد شوند. این اثر نه تنها یک مطالعه دقیق درباره سعدی است، بلکه به عنوان راهنمایی برای علاقهمندان به ادبیات فارسی نیز عمل میکند.