آب و زنجیر

کتاب حاضر با عنوان آب و زنجیر، نوشته حسین قربان‌زاده، از مجموعه کتاب‌های روزهای جنگ است. این مجموعه به منظور آشنایی نوجوانان با حال و هوای روزهای جنگ و دفاع مقدس نگاشته شده است. هر داستان از این مجموعه روایت زندگی نوجوانان مختلف کشور در زمان جنگ رژیم بعث عراق علیه ایران است.

قهرمانان داستان‌ها نیز نوجوانان مشکین شهر هستند که زندگی‌شان متأثر از حوادث و اتفاقات روزهای جنگ تحمیلی و دفاع مقدس است. زبان اثر، ساده و روان بوده و مخاطب گروه سنی ج را به سهولت به خود جذب می‌نماید.

این جلد از مجموعه مذکور، داستان فیاض اولین نوجوان محله است که به جبهه اعزام شده و حالا حرف زدن از او، نقل دهان اهل محل شده است. روایت خودشناسی و گذر از ظاهر خویشتن برای رسیدن به باطن پنهانِ نوجوانی به نام غلام است. این سیر در دل داستانی پسرانه اتفاق می‌افتد.

در این ماجرا، فیاض در برابر خودنمایی غلام، به جبهه می‌رود، کوچه پر می‌شود از حرف و حدیث بی‌باکی و شجاعت او. غلام برای خط بطلان کشیدن روی این حرف‌ها تن به هر کاری می‌دهد و عاقبت برای اثبات شجاعت خود به مصاف خرس بزرگی می‌رود که شهر و زنبوردارانش را به ستوه آورده است. در مبارزه‌ای رویارو با خرس، «قیزیل» سگ بی‌نظیرش برای حفظ جان او کشته می‌شود؛ این آغاز درگیری غلام با خویشتن است.

رمان در فضای روستا و طبیعت مشگین‌شهر روایت می‌شود. فضای رمان پسرانه است. شوخی‌ها، بازی‌ها، رفتارها، علایق و آرزوها همه پسرانه‌اند؛ اما زن در رمان حضور قوی و پررنگی دارد.  توجه ویژه‌ به زبان ترکی و قدرت آن در شعر و ضرب‌المثل و عبارت‌های طنز، به جذابیت رمان افزوده است‌، به طوری‌که استفاده از ضرب‌المثل‌ها، آهنگ‌ها، اصطلاحات و کلمات ترکی و توضیح آنها در پاورقی باعث لذت مخاطب نوجوان می‌شود.

خوانش رمان«آب و زنجیر» برای مخاطب بزرگسال حسرت و دلتنگی و برای مخاطب نوجوان لذت و حیرت به دنبال دارد این اثر برگزیده بخش رمان در نهمین جشنواره داستان انقلاب (جایزه امیرحسین فردی) و همچنین اثر شایسته تقدیر چهارمین دوره جشنواره انتخاب کتاب سال استان اردبیل شده است.