●دسته بندی: علوم سیاسی
●نویسنده: شهریار، زرشناس
این کتاب، به تحلیل و بررسی روشنفکری دینی در ایران از دوران مشروطه تا پس از انقلاب اسلامی میپردازد. نویسنده، زرشناس، در این اثر به تفصیل به نقش و تأثیر روشنفکران دینی بر تحولات اجتماعی و سیاسی ایران میپردازد. او احمد کسروی را به عنوان نمایندهای از گرایش دینی روشنفکران ناسیونال لیبرال معرفی میکند که با گذشت زمان به کفرگویی و انتقادات تندتری نسبت به دین متمایل شد.
کتاب در دو جلد منتشر شده است؛ جلد اول به بررسی روشنفکری در غرب و پیدایش آن در ایران اختصاص دارد و نسل اول روشنفکران مشروطه را معرفی میکند. جلد دوم، علاوه بر ادامه این مباحث، به نسل دوم روشنفکران مشروطه و تأثیرات روشنفکری در دوران پهلوی میپردازد. زرشناس همچنین در پایان کتاب نظرات دو چهره مهم روشنفکری دینی پس از انقلاب، یعنی عبدالکریم سروش و نیکولاس شایگان، را مورد بررسی قرار میدهد و چالشها و تحولات فکری آنان را تحلیل میکند.
این اثر نه تنها به بررسی تاریخی روشنفکری در ایران میپردازد، بلکه به تبیین چگونگی تأثیرات فرهنگی و اجتماعی این جریان بر جامعه ایرانی نیز توجه دارد. با نگاهی عمیق به روندهای فکری و فرهنگی، کتاب «نگاهی کوتاه به تاریخچه روشنفکری در ایران» منبعی ارزشمند برای پژوهشگران و علاقهمندان به تاریخ و فلسفه اجتماعی ایران محسوب میشود.