تفسیر تسنیم (65)

جلد 65 تفسیر تسنیم به تفسیر سوره لقمان، سوره سجده و آیات 1 تا 21 سوره احزاب می‌پردازد و در آن به مباحث مهمی اشاره می‌شود. یکی از محورها، هدایت و رحمت قرآن برای محسنان است که نشان‌دهنده نقش اساسی این کتاب آسمانی در زندگی انسان‌ها می‌باشد. همچنین، ویژگی‌های رفتاری و اعتقادی محسنان به تفصیل بیان شده و تأکید می‌شود که تجارت سران شرک زیان‌آور است و عذاب الهی بر آن‌ها خوارکننده خواهد بود.
افزایش ظرفیت انسان با شکرگزاری از دیگر مباحث این جلد است که به اهمیت نعمت‌ها و شکرگزاری در زندگی پرداخته می‌شود. مواعظ لقمان در آداب زندگی نیز به‌عنوان الگویی برای رفتارهای صحیح معرفی می‌شود. او با برگزیدن حکمت به‌جای خلافت، ساحت‌های سه‌گانه وجود انسان را مورد بررسی قرار می‌دهد و به اهمیت امر به معروف و نهی از منکر اشاره می‌کند. نکته‌ای کلیدی در اینجا این است که وجوب این دو عمل مشروط به عدالت آمر و ناهی نیست.
اثبات توحید الوهی و ربوبی از طریق انحصار مالکیت حقیقی جهان در خداوند نیز از دیگر مباحث مهم است. همچنین، برهان خالقیت به‌عنوان دلیلی برای توحید ربوبی و عبادتی مطرح می‌شود. آفرینش آسمان‌ها و زمین در شش روز و تأثیر ایمان کافران در «روز پیروزی» نیز به‌طور جامع تحلیل می‌شود. نویسنده به عامل‌های استحکام و اقتدار حکومت و تمدن اشاره کرده و همچنین مانع‌های اساسی آن را مورد بررسی قرار می‌دهد. رسالت عالمان دین در تشکیل حکومت دینی و برقراری امنیت ملی نیز از دیگر نکات مهم است.
نقد نظر مونتسکیو درباره گونه‌های حکومت و اثبات ولایت آیه برای امیر مؤمنان (ع) و اوصیا پس از او نیز در این جلد مطرح می‌شود.
در نهایت، اصول کلی وعده‌های الهی به عموم انسان‌ها و خصوص اهل ایمان و تقوا مورد توجه قرار می‌گیرد. تفاوت کارهای انسانی بر اثر گونه‌گونی معرفت‌شناسی انسان‌ها و اصل کلی اسوه بودن پیامبر اکرم (ص) نیز به‌طور جامع بررسی می‌شود. دلایل قرآنی اسوه بودن ایشان، اطلاق و گستره این مفهوم، و شرط بهره‌وری از این الگو نیز از دیگر مباحث کلیدی این اثر هستند.